Autor: dr Elisabet Dilmé, dermatolog.

15 września 2025

Starzenie się skóry to proces biologiczny, który jest wynikiem czynników wewnętrznych, takich jak wiek, rasa czy genetyka, oraz czynników zewnętrznych, zwanych również eksposomem. Eksposom powoduje stres oksydacyjny, prowadzący do powstawania wolnych rodników, które mogą szkodzić komórkom skóry. Głównym czynnikiem zewnętrznym jest promieniowanie ultrafioletowe pochodzące ze słońca, odpowiedzialne za prawie 80% naszego starzenia się skóry. Inne czynniki zewnętrzne to palenie tytoniu, alkohol, niedożywienie, brak aktywności fizycznej, zanieczyszczenie oraz stres psychiczny lub fizyczny.

Na poziomie fizjologicznym starzenie się skóry charakteryzuje się głównie stopniową utratą kolagenu i elastyny w warstwie skóry właściwej. Inne obserwowane zmiany to zmniejszenie odnowy naskórka oraz zmiany pigmentacyjne. Przekłada się to widocznie na zmarszczki, utratę jędrności i pojawienie się plam.

Przez dziesięciolecia standardem w terapii przeciwstarzeniowej miejscowej były retinoidy. Jednak podrażnienia z nimi związane skłoniły do poszukiwania pochodnych o lepszej tolerancji lub nowych molekuł. W ostatnich latach opracowano innowacyjne związki, które stanowią alternatywę dla klasycznych retinoidów, zwiększając tym samym nasz dermokosmetyczny arsenał.

Wśród tych nowszych związków znajdują się retinal i bakuchiol, dwa składniki, które przyciągnęły uwagę ze względu na skuteczność kliniczną i lepszą tolerancję skóry. Obie molekuły, o różnych pochodzeniach i mechanizmach działania, są doskonałymi sprzymierzeńcami w walce z oznakami starzenia się skóry i poprawie jej jakości.

Składnikiem aktywnym dobrze popartym naukowo, który przyniesie nam dodatkowe korzyści, jest niacynamid. Ta rozpuszczalna forma witaminy B3 jest szeroko stosowana w dermatologii kosmetycznej od dziesięcioleci ze względu na swoje liczne korzystne właściwości, z których najważniejsze są działanie ochronne i naprawcze.

Aby lepiej zrozumieć, jak działają, przedstawiamy krótkie wyjaśnienie ich właściwości oraz jak ich połączenie pomaga wzmocnić efekt, jednocześnie minimalizując skutki uboczne.

 

 

Retinal: silny stymulator odnowy komórkowej i syntezy kolagenu.

Retinal to pochodna witaminy A.  Należy do rodziny retinoidów, do której zaliczają się także retinol i kwas retinowy.

W metabolicznej ścieżce przemiany retinal, w przeciwieństwie do retinolu, znajduje się tylko o krok od enzymatycznej przemiany w kwas retinowy. W naszej skórze retinol najpierw przekształca się w retinal, a następnie w kwas retinowy, biologicznie aktywną formę, która oddziałuje z receptorami komórek skóry, stymulując produkcję kolagenu i elastyny. Retinal pozwala na szybszą reakcję niż retinol i powoduje mniejszą wrażliwość skóry niż kwas retinowy. Podsumowując, na naszej skórze zauważymy widoczne efekty szybciej niż po retinolu, bez niepożądanych efektów drażniących kwasu retinowego.

Główne korzyści potwierdzone klinicznie to:

·       Przyspieszenie odnowy naskórka, poprawa tekstury skóry oraz zmniejszenie przebarwień, takich jak plamy słoneczne.

·       Redukcja drobnych zmarszczek i zwiększenie elastyczności skóry dzięki produkcji kolagenu i elastyny przez fibroblasty.

·       Zmniejszenie produkcji sebum, eliminacja błyszczenia, zaskórników i niedoskonałości.

Z tych powodów retinal jawi się jako najbardziej obiecująca opcja wśród pośrednich retinoidów miejscowych, oferując idealne połączenie skuteczności i tolerancji.

Aby uzyskać te korzyści, ważne jest stosowanie odpowiedniej metody aplikacji. Zawsze należy go nakładać na noc i zmywać rano, a następnie stosować miejscową ochronę przeciwsłoneczną, aby uniknąć możliwej fotowrażliwości. Należy również podkreślić, że aplikacja powinna być stopniowa, aby skóra mogła się do produktu przyzwyczaić, zwiększając częstotliwość stosowania zgodnie z tolerancją. Retinal może być stosowany na wszystkie typy skóry, ale częstotliwość użycia powinna być dostosowana indywidualnie do poziomu wrażliwości skóry.

 

Bakuchiol: roślinna alternatywa dla retinolu.

Bakuchiol to naturalny związek pozyskiwany z chińskiej rośliny leczniczej Psoralea corylifolia.

Chociaż nie należy do rodziny retinoidów i jest molekułą o innej strukturze, często nazywany jest „wegańskim retinolem”, ponieważ wykazuje podobne efekty na skórę. Uznawany jest za roślinną alternatywę o mechanizmach działania podobnych do retinolu, ale z lepszą tolerancją skóry.

Główne korzyści potwierdzone klinicznie to:

·       Redukcja drobnych zmarszczek i zwiększenie elastyczności skóry poprzez stymulację produkcji kolagenu i elastyny przez fibroblasty.

·       Działanie antyoksydacyjne, neutralizujące wolne rodniki i zmniejszające uszkodzenia oksydacyjne.

·       Działanie łagodzące dzięki efektowi przeciwzapalnemu, hamując mediatory prozapalne.

·       Zapobieganie powstawaniu przebarwień słonecznych poprzez redukcję aktywności enzymu tyrozynazy odpowiedzialnego za produkcję melaniny.

Chociaż bakuchiol jest mniej silny niż retinal, połączenie tych dwóch składników daje efekt synergiczny.  Razem maksymalizujemy ich skuteczność, osiągając lepsze widoczne efekty na skórze.

 

Niacynamid: wszechstronny składnik wzmacniający barierę skórną.

Innym aktywnym składnikiem uznanym w współczesnej kosmetologii dermatologicznej jest niacynamid, zwany także witaminą B3.

Na poziomie miejscowym oferuje wiele dodatkowych korzyści:

·       Wzmacnia barierę skórną, stymulując produkcję ceramidów i lipidów. Pomaga utrzymać nawilżenie i chroni skórę przed czynnikami zewnętrznymi.

·       Działa przeciwzapalnie i łagodząco, zmniejszając uwalnianie mediatorów prozapalnych.

·       Redukuje przebarwienia i hiperpigmentacje, hamując transfer melanosomów z melanocytów do keratynocytów.

·       Reguluje także produkcję sebum, zmniejszając błyszczenie się skóry i powstawanie zaskórników.

Niacynamid wzmocni redukcję przebarwień i ułatwi lepszą adaptację skóry do retinalu i bakuchiolu, zapewniając dodatkowe nawilżenie skóry.

Starzenie się skóry to proces nieodwracalny, ale możemy spowolnić jego przebieg dzięki dobrym, naukowo potwierdzonym produktom kosmetycznym. Połączenie retinalu, bakuchiolu i niacynamidu oferuje nam potrójne działanie, które odnawia i wzmacnia naszą skórę. Retinal i bakuchiol przyspieszają odnowę komórkową oraz produkcję nowego kolagenu, a niacynamid wzmocni naszą barierę skórną. Razem zapewniają kompleksowe podejście do uzyskania jędrniejszej, bardziej jednolitej i zdrowszej skóry.